Keltische Jaarfeesten

Inleiding

Lente , zomer, herfst en winter… elk jaar opnieuw de kringloop van de vier seizoenen, elk jaar opnieuw sluit zich de cirkel van leven en dood. Op de kale twijgen worden de eerste knoppen zichtbaar, de knop wordt een bloesem, de bloesem sterft en verandert in verloop van tijd in een vrucht, in de vrucht zit het zaad, het begin van nieuw leven… vergaan en ontstaan zijn onlosmakelijk verbonden met mekaar, inherent aan de dynamiek in de natuur.

Onze verre voorouders hebben duizenden jaren in harmonie met de natuur hebben geleefd (laten we wel realistisch blijven en niet romantisch gaan doen, dit was uit pure noodzaak). Sinds mensenheugenis worden Jaarfeesten gevierd om de levenskracht in de natuur te activeren en Moeder Aarde en Vader Zon te danken voor alles wat ze ons schenken. Uiteraard weet iedereen dat de Aarde makkelijk zichzelf kan redden zonder ons, sterker nog,  ze zou zonder onze moderne samenleving waarschijnlijk beter af zijn.

De meeste van ons zijn de verbinding met Moeder Aarde kwijtgeraakt. We zijn echter allemaal kinderen van Moeder Aarde en al het leven op deze aarde is met elkaar verbonden en daarom, voor ons zelf, om de verbinding met moeder Aarde juist te hernieuwen en te bekrachtigen, vinden wij het nodig om bij iedere seizoenswisseling onszelf af te stemmen op deze veranderingen en op deze manier een traditie, die al duizenden jaren oud is, te blijven voortzetten. Wij vieren deze seizoensfeesten om opnieuw de connectie te maken met Moeder Aarde, om de verbinding met de natuur te herstellen.

Het is belangrijk dat je je bewust wordt van wat er in de natuur aan de hand is en wat de mens moet doen (ploegen, zaaien, onderhouden en oogsten) om ervoor te zorgen dat er voldoende voedselvoorraad is. Al die activiteiten op de akker werden vroeger omgeven met de nodige eerbied en magische rituelen. De hoofdzaak is dat het ook echte feesten zijn. Iets is waar je naar uit kunt kijken. Dus niet alleen zwaarwichtige rituelen met diepgaande teksten, maar er moet ook ruimte zijn voor plezier (zang, dans, spelletjes, vul maar in...) Hoe je deze feesten viert is een keuze die je uiteraard zelf maakt. Onze voorkeur gaat vooral uit naar onze Keltische voorouders. Vandaar dat wij ze Keltische Jaarfeesten noemen.

Samhain (de vooravond van 1 november)
Het eerste feest in de cyclus is dan ook het feest ter ere van het begin van de Keltische winter. Zoals de zonsondergang elke avond een nieuwe dag aankondigt, zo begint met Samhain in de periode van eind oktober/begin november het Keltische nieuwe jaar! Voor onze heidense voorouders was de dood niet een einde maar een nieuw begin. Samen met Beltain is het een van de scharnierpunten in het jaar, de sluier is dun, contact maken met de andere wereld is gemakkelijk. Vooral de stap van hier naar daar is eenvoudig.

Vaak werden er veldslagen rond deze tijd uitgevochten. Omdat er niet genoeg voeding was voor de gehele veestapel werd het vee dat te zwak of te oud was, en dat de winter toch niet ging overleven, geslacht. Er werd met het vlees een feestmaal aangericht en de rest werd geconserveerd om daarmee de barre winter door te komen.  Samhain is het feest van de dood, dus terugkijken en contact maken met wie of wat je al verloren hebt tijdens je leven is een belangrijk element. Tijdens nieuwjaar is het meestal gebruikelijk ook terug te kijken naar wat je het afgelopen jaar hebt verwezenlijkt en wat je in het komende jaar wil gaan doen, diverse orakels kunnen je daarbij helpen.

Yule (de vooravond van 21 december)
De langste nacht en de kortste dag. Het is een periode van stilstand, de dagen vlak voor en vlak na midwinter komt en gaat de zon iedere dag op hetzelfde tijdstip op en onder. Het lijkt alsof de duisternis alleen maar toeneemt. Dit feest (net zoals Kerstmis en Nieuwjaar) lijkt het enige lichtpuntje in deze tijd van het jaar. Met de maand Januari in het vooruitzicht lijkt de kou en duisternis nog eeuwig te duren.

Yule is het feest van het terugkeer van het licht, de geboorte van een nieuw zonnejaar, de belofte van de Godin. Ook al moet de ergste kou nog komen en zitten we midden in de duisternis, we weten dat de dagen vanaf nu weer gaan lengen. En dat vieren we! We hebben iets om naar uit te kijken. De Engelsen zeggen: “it’s darkest before the dawn” (het is het donkerst vlak voordat de zon opkomt).

Kijk naar de bomen in het bos die hun groene kleur behouden en de winter trotseren: de Hulst met zelfs zijn rode bessen in de winter, de Spar, de Den en de  Klimop. Allemaal bomen die ons leren hoe je de duisternis en de kou kunt overwinnen. Zij geven ons kracht in deze tijd van het jaar.

Imbolc (de vooravond van 1 februari)

Moeder Aarde ontwaakt. We heten de godin welkom in onze huizen. Met de ploeg wordt haar akker klaargelegd om het zaad te ontvangen en er zo voor te zorgen dat er opnieuw gewassen kunnen groeien. In haar zwangere buik zijn de eerste bewegingen voelbaar. 

Koning winter heeft het land nog in zijn greep maar toch zijn daar de eerste tekenen van de naderende lente: de eerste lammetjes worden geboren en de ooien geven opnieuw melk, de eerste sneeuwklokjes breken door de aarde heen en de hazelaars komen in bloei. Het is een vuurfestival maar de nadruk ligt vooral op licht in plaats van vuur. Imbolc staat vooral in het teken van de Keltische godin Brid.

Ostara (de vooravond van 21 maart)
Dag en nacht zijn in evenwicht maar het lengen van de dagen zal na dit feest zichtbaar gaan toenemen. Tijdens dit jaarfeest is het vooral belangrijk dat we de groeikracht van hetgeen wat in gang is gezet gaan versterken, we willen deze kracht stimuleren. Daar gebruiken we allerlei vruchtbaarheidssymbolen voor zoals eieren, hazen, gele kuikens, krokussen, hyacinten, enz.

Beltain (de vooravond van 1 mei)
Een explosie van nieuw leven. Alles draait om vruchtbaarheid en bevruchting en is te voelen in een  intense explosie waarmee de natuur haar kracht in bloemen, bloesems en bladeren blaast. Het suist van groei, bloei en levenslust om je heen. Het is het begin van de Keltische zomer. De meidoorn staat in bloei. Samen met Samhain is het een van de scharnierpunten in het jaar, de sluier is dun, contact maken met de andere wereld is gemakkelijker. Vooral de stap van daar naar hier is eenvoudig. In de eerste meinacht dansen de natuurgeesten, het elfenvolk vliegt jubelend uit.

Wij dansen rond grote vuren op de top van een heuvel en springen over het vuur om de vlammen symbolisch te laten binnendringen in onze onderbuik en zo eigen vruchtbaarheid te stimuleren,  vanaf de heuvel laten we brandende wielen rollen, de gehoornde jager uit het groene woud brengt ons een bezoek, we dansen rond de meiboom en er wordt gevreeën in het open veld.

Litha (de vooravond van 21 juni)
De langste dag en de kortste nacht. Het is de tijd van het heilig huwelijk. Moeder Aarde trouwt met de God van de Zon. Ze zegenen het huwelijk met de vruchten van de aarde. Het is een uitbundig feest van overvloed en "vervulling". Het is ook de tijd van groeien en rijpen. We zijn in afwachting van de oogst op de akker. Het is een feest met grote vuren en vuurwielen (symbool voor de loop van de zon). Met lawaai verdrijven we de boze geesten die de oogst bedreigen.

Het is echter ook een  moment van bezinning. Vergeet niet dat het korten van de dagen is begonnen.Hoewel de zon nu op het hoogtepunt van zijn kracht staat, en de warmste dagen nog moeten komen, weten dat we ons moeten voorbereiden op een naderende herfst. Midzomernacht… een nacht vol magie.

Lughnasadh (de vooravond van 1 augustus)
De oogst is binnen en dat moet gevierd worden. De graangod wordt geofferd er is bloed op het graan. Het was een tijd was van feesten en ontmoetingen tussen ver van elkaar wonende stamleden omdat de wegen droog waren, daarom leende het zich uitstekend voor het arrangeren van huwelijken. Stamhuwelijken voor een jaar en een dag werden regelmatig gesloten op Lughnasadh. Het jonge paar stemde ermee in voor een jaar en een dag samen te blijven. Een jaar later konden ze de overeenkomst vernieuwen of uit elkaar gaan.

Mabon (de vooravond van 21 september)
Dag en nacht zijn in evenwicht maar weldra zal de nacht het winnen van de dag. We weten dat we weer een duistere tijd tegemoet gaan. We vieren de tweede oogst, in de natuur zijn volop bessen, vruchten en noten te vinden. Vers, gedroogd en geconserveerd helpen zij ons de winter door.  De god, geofferd met Lughnasadh, vertrekt op reis naar de onderwereld.

Kijk voor de data op onze kalender